Miras davaları genellikle uzun bir süre gerektiren dava türüdür. Miras bırakan kişinin vefat etmesinden sonra mal paylaşımına dair hak sahipliğini ve tasarrufların geçerliliğini kapsayan bu davalar mirasçılar arasındaki uyuşmazlıklara bağlı olarak uzun süre devam edebiliyor. Bu nedenle miras davaları ne kadar sürer konusu miras bırakan bireyin vefat etmesinden sonra anlaşmazlıkların da ortaya çıkmasıyla birlikte en çok araştırılan hususlar arasında yer alıyor.
Elbette miras davası ne kadar sürer sorusuna her dava için geçerli olan net bir yanıt verilmesi imkansızdır. Her davanın kendi dinamikleri farklıdır ve bu nedenle her miras davasının süresi aynı olamaz. Miras davası süresi çok sayıda farklı hukuki ve fiili etkene bağlı olarak değişkenlik gösteriyor.
Bu konuda bilgi sahibi olmak isteyenlerin hangi durumların dava süresini etkilediğini öğrenmesi önemlidir. Bu konuda sadece tek bir kriterden söz edilmesi de mümkün olamaz çünkü dava süresini etkileyen pek çok faktör bulunur. Davanın türü, taraf sayısı, delil durumu, yargılamanın yürütülme şekli, anlaşmazlığa konu olan unsurların sayısı gibi faktörleri buna örnek gösterebiliriz. Bununla birlikte miras davalarında tarafların uyuşmazlığının kapsamı ve derinliği de dava süresini doğrudan etkileyebiliyor.
Miras davalarında açılan davanın türü farklı olabiliyor. Kısacası miras davaları tek tip değildir. Dava türü de dava süresini etkileyen temel unsurlardan biridir. Sıklıkla açılan miras davası türlerine şu örnekleri gösterebiliriz:
Mirasçılık belgesinin alınması ve düzeltilmesine dair davaların çoğunlukla daha kısa zamanda sonuçlandığını ancak muris muvazaası veya tenkis davalarının daha uzun sürebildiğini belirtelim. Sonuç olarak miras davası türü de sürede etkili olur. Bunun nedeni bazı dava türlerinde delillerin incelenmesinin gerekmesidir ve bu da belirli bir zaman dilimini gerektirir.
Miras davalarının uzamasını beraberinde getirebilen bazı durumlar mevcuttur. Bu durumlara aşağıdaki örnekleri gösterebiliriz:
Bazı durumlarda da miras davaları beklenenden daha kısa sürede tamamlanabilir. Bu etkenleri ise şu şekilde örneklendirebiliriz:
Miras davalarında mirasçılar arasında en azından temel konularda anlaşmazlık olması durumunda dava kısa sürede tamamlanabilir. Bu nedenle davanın uzun sürmesini istemeyen tarafların bir araya gelerek temel konularda bir uzlaşmaya varması oldukça önemlidir.
Miras davalarında bazı aşamalar vardır ve bu aşamalara dilekçe, ön inceleme, tahkikat ve hüküm örneklerini verebiliriz. Her bir aşama, davanın süresini etkiler ve dolayısıyla aşamalardan biri kısa zamanda tamamlansa dahi diğer aşamalar uzadığında toplam dava süresi de uzamış olur. Bilirkişi incelemeleri ve raporlarının hazırlanması, tanıkların dinlenmesi, delil toplama işlemleri gibi unsurların dava süresini uzattığını da belirtmek gerekir. Davada bir karar verildiğinde kararın istinaf ya da temyiz edilmesi, dava dosyasının bir üst mahkemeye taşınması anlamına gelir. Dolayısıyla bu unsur da dava süresine yansır.
