Piyasa koşulları, ekonomideki dalgalanmalar, gelir gider dengesizlikleri kimi zaman bireyleri ya da firmaları borç problemi ile karşı karşıya bırakabiliyor. Bu noktada devreye giren kavramlardan biri konkordato oluyor. Konkordato ve İflas hukuku, borçluların haklarını korurken alacaklıların da menfaatlerini koruyan bir yasal mekanizmadır. Mali krizlerin kontrol altına alınmasını ve şayet mümkün ise faaliyetin de devam etmesini sağlar.
Konkordato, borçlarını vadesinde ödeyemeyen ya da ödeme güçlüğüne düşmesi muhtemel olan borçluların, alacaklılarıyla anlaşma yoluna gitmesini sağlayan bir hukuki düzenleme olarak tanımlanabilir. Borçlu olan kişi ya da şirket, mahkeme denetimi altında olmak kaydıyla borçlarını belirli bir vadeye yayarak ödeme imkanını elde edebilir. Konkordato, hem alacaklı olanların alacaklarını güvence altına almasını hem de borçluların ticari faaliyetlerine devam etmesini amaçlar.
Konkordato türleri şöyledir:
Adi konkordato, borçlunun iflas etmeden önce talep ettiği bir yoldur. İflas içi konkordato, iflas süreci başladıktan sonra gündeme gelen bir seçenek olur. İflas dışı konkordato ise daha çok borçların yapılandırılması amacıyla tercih edilen bir yöntemdir diyebiliriz.
İlk olarak başvuru yapılması gerekir ve başvuru mercii de Yetkili Asliye Ticaret Mahkemesi olur. Başvuruda bazı belgeleri sunmak gerekir, bu belgeler mali durumu gösteren evraklar, alacaklıların tam listesi ve konkordato projesi şeklinde sıralanabilir. Başvuru değerlendirilir ve geçici mühlet kararı verilebilir. Bu zaman zarfında borçluya karşı olan icra takipleri durur ve konkordato görevlisi atanır. Atanan görevli, borçlunun mali durumunu inceleyerek rapor hazırlar. Raporda ise konkordato projesinin mali duruma uygun olup olmadığı ya da bir başka deyişle projenin başarı şansı ele alınır. Şayet süreç olumlu ilerlerse kesin bir mühlet verilir ve alacaklılar da konkordato teklifini oylamaya sunarlar.
Borçlarını ödeyemeyecek duruma gelen borçluların malvarlıklarının tasfiye edilerek alacaklılara paylaştırılmasını düzenleyen hukuk dalı; iflas hukukudur. İflas, genellikle ticari işletmeler için söz konusu olsa da ender durumlarda gerçek kişiler için de uygulanabilir. İflas sürecinde borçlunun malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisi sona erer ve iflas idaresi devreye girer.
Konkordato ve iflas arasındaki en önemli fark, sürecin amacında gizlidir. Öncelikle konkordatonun borçlunun ayakta kalmasını ve borçlarını yeniden yapılandırmasını hedeflediğini hatırlatalım. İflas ise çok daha farklı bir durumdur ve borçlunun ekonomik faaliyetlerine son verilerek tasfiye edilmesidir. Konkordato, borçlu açısından daha koruyucu bir yoldur, iflas ise genellikle son çare olarak değerlendirilir.
Borç yapılandırma süreci, borçlarını ödemekte zorlananların başvurdukları hem mali hem de hukuki boyutu olan bir yoldur. Borç yapılandırma; borçların ertelenmesini kapsayabildiği gibi borç miktarlarının yeniden düzenlenmesini de kapsayabilir. Aynı zamanda borçta indirim uygulanması, vade sayısının artması gibi durumlar da borç yapılandırmaya dahil edilebilir. Bu yapılandırmanın iflas hukuku ve konkordato çerçevesinde yürütülen bir süreç olduğunu belirtelim. Borç yapılandırma süreci, borçlu olan kişinin mali durumunun titizlikle analiz edilmesiyle başlar.
Konkordato ve iflas hukuku, kendi içerisinde çok sayıda teknik ve detaylı düzenlemeler içeren bir alandır. Bu nedenle yapılabilecek basit bir hatanın önemli sonuçlar doğurabileceğini unutmamak gerekir. Yapılan hatalar, borç yapılandırma sürecinin reddedilmesi gibi borçlu kişi ya da şirket açısından telafisi son derece zor olan neticeler de ortaya çıkabilir. Dolayısıyla borç yapılandırma sürecinde bu alanda deneyimli bir avukattan hukuki destek alınması son derece mühimdir. Sadece sürecin doğru şekilde planlanması bakımından değil, gerekli evrakların eksiksiz ve hatasız şekilde hazırlanması ya da alacaklılar ile sağlıklı bir iletişim kurulması gibi açılardan da hukuki destek almak önemlidir.
